Манай улсад 2011 оны эцсээр нийт 36.0 сая мал тоологдсон байна. Үндэсний статистикийн газрын мэдээгээр 493.7 сая литр сүү саасан байна. Сүү, сүүн бүтээгдэхүүний хэрэглээний хувьд жишсэн нэг хүнд улсын дунджаар 130.8 -147.6 литр сүү ногдож байгаа нь хэрэглэвэл зохих хэмжээнд байгаа боловч, хотын нэг хүн хөдөөгийнхөөс бараг 4 дахин бага сүү хэрэглэж байна. Манай улс сүүний хэрэгцээнийхээ 27-хон хувийг дотоодоос хангаж байна. 73 хувийг импортоор хангана гэдэг Монгол шиг мал аж ахуйн оронд туйлын хангалтгүй үзүүлэлт. Хүн амын хоол тэжээлийн бодисуудын талаархи зөвлөмжид зааснаар монгол хүн жилд 124.1 кг сүү, сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэх ёстой
Сүүний салбарын өнөөгийн байдалд өгөх дүн шинжилгээ
Манай оронд хамгийн анхны үнээний ферм Дархан хотын ойролцоо 1968 онд байгуулагдсанаас хойш 1990 он гэхэд тус бүр 200-1200 үнээтэй, нийт 19,600 үнээ бүхий нийт 36 сүүний аж ахуй байгуулагдсан байна. Үүнээс Улаанбаатар хотод таван ферм, хотын эргэн тойрон дахь Төв аймгийн нутагт арав гаруй ферм байжээ. 1953-1988 оны хооронд нийт 16623 цэвэр цусны сүүний үхэр Монголд оруулж ирсэн бол одоо Улаанбаатар хот орчимд ойролцоогоор 5000 орчим сүүний үхэр байгаа бөгөөд үүнээс чухам хэд нь цэвэр, хэд нь эрлийз гэдэг нь тодорхойгүй.
Хар тарлан үүлдэр
Эртний германы фриз болон батавчууд хэмээх хоёр бүлэг омгийнхон манай эриний эхэн үед Рейн мөрний цутгалан орчмын үржил шимт нам доор нутагт нүүдэллэн ирж суурьшихдаа авчирсан үхрээс өнөөгийн хар тарлан үүлдрийн үхэр үүсч буй болсон аж.
Дэлхийн үхрийн сонгодог үүлдрүүдээс хамгийн их тархсан, олон тоотой нь. Манай улс 1959 оноос эхлэн ОХУ-аас хар тарлан үүлдрийн үхрийг авчирч нутгийн үхрийн сүүн ашиг шимийг нэмэгдүүлэх зорилгоор эрлийзжүүлэгт ашиглахын хамт цэврээр нь үржүүлж эхлэжээ. Мөн 1980-аад оны дунд үеэр германы хар тарлан, литовын хар тарлан үхрийг авчирч Төв аймгийн Борнуур, Орхон аймгийн Жаргалант сумын саалийн механикжсан цогцолборт цэврээр нь үржүүлсэн юм. 2006 оны байдлаар цэвэр үүлдрийн 1.2 мян.(хээлтэгч 80.9%), хар тарлан- монголын эрлийз 6.0 мян (хээлтэгч 48.3%) байгаа бөгөөд цэвэр үүлдрийн хар тарлан дөрвөн үхэр тутмын нэг нь германы хар тарлан үүлдрийнх байна.
Хар тарлан үүлдрийн үхэр ойт хээрийн бүсийн экологийн нөхцөлд тухайлбал нийслэл Улаанбаатар, Төв, Орхон, аймгийн нутаг дэвсгэрт ихэвчлэн тархжээ.
Сүүний салбарын тулгамдсан асуудал, шйдвэрлэх арга зам
